صفحه اصلی ساختار معاونت پژوهش گروه مطالعات و پژوهشهاي اقتصادي
گروه مطالعات و پژوهشهاي اقتصادي مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط مديريت اطلاع رساني سايت   
سه شنبه ، 22 ارديبهشت 1388 ، 11:05

 

  معرفي  

 
اولين گروه از گروه‌هاي آموزشي-پژوهشي دفتر كه در سال 1367 شروع به فعاليت كرد، گروه اقتصاد است. اين گروه در ابتدا با هدف آموزش اقتصاد اسلامي به طلاب حوزه‌ي علميه راه‌اندازي شد. فعاليت‌هاي گروه اقتصاد از بدو تشكيل تاكنون در بعد آموزش و پژوهش در اقتصاد اسلامي بوده است.

 


    ساختار   


شوراي علمي

شوراي علمي اقتصاد ضمن تدوين و تبيين سياستها و راهبردهاي اصلي گروه، وظيفه نظارت بر چگونگي انجام فعاليتهاي پژوهشي را نيز به عهده دارد. شوراي علمي گروه متشكل از متخصصان اقتصاد و اعضاي هيات علمي دانشگاه با تحصيلات حوزوي است.

در حال حاضر شش نفر به عنوان اعضاء شوراي علمي گروه مشغول به فعاليت مي‌باشند.

نظر به اهميت مباحث فلسفه اقتصاد در ايجاد مكتب‌هاي مختلف اقتصادي و با توجه به مأموريت پژوهشگاه، ضرورت پيشنهاد طرحهاي پژوهشي با محوريت فلسفه اقتصاد احساس و بر اين اساس شوراي علمي تحت همين عنوان نيز تشكيل شد.

 



   اهداف  

دفترتبليغات اسلامي كه به عنوان نهادي وابسته و همسو با حوزه مطرح است، از اين رو وظيفه‌ي شناسايي و تكميل خلأهاي موجود در حوزه را بر عهده دارد. گروه مطالعات و پژوهشهاي اقتصادي دفترتبليغات اسلامي خراسان رضوي نيز به عنوان يكي از گروه‌هاي پژوهشي دفتر سعي در  تكميل خلأ حوزه در بعد علوم اقتصادي مخصوصاً اقتصاد اسلامي دارد. با توجه به اين كه از طرف انديشمندان علوم اسلامي در بعد اقتصاد نسبت به جنبه‌هاي ديگر علوم اسلامي كمتر كار شده‌است، ضرورت فعاليت چنين گروهي كه در اقتصاد اسلامي به پژوهش و تحقيق مي‌پردازد، روشن مي‌شود. بر اين اساس اين گروه دو هدف عمده زير را دنبال مي‌كرده است:

1. آموزش علم اقتصاد به طلاب علوم ديني.

2. پژوهش در اقتصاد اسلامي.

در حال حاضر اهداف گروه چنين تعريف مي‌شود:

انجام پژوهشهاي بنيادي و كاربردي اقتصادي با نگرش اسلامي و شناسايي چالشهاي فقهي و غير فقهي اقتصاد ايران از طريق بررسي و ارزيابي واقعيتهاي اقتصادي كشور و پاسخ به سؤالات و شبهات وارده به اقتصاد اسلامي، با استفاده از اساتيد و متخصصان دانشگاهي با تحصيلات حوزوي و ايجاد ارتباط متقابل با مراكز پژوهشي حوزوي و دانشگاهي.

 

محورهاي اصلي پژوهش گروه نيز عبارت است از:

- فلسفه اقتصاد

- مباحث مربوط به توسعه اقتصادي

- موضوعات مختلف در زمينه بازارهاي مالي

- نقد و بررسي شبهات وارد شده به اقتصاد اسلامي

- تدوين كتاب درسي با نگرش اسلامي

 


    كارنامه تلاش   

طرحهاي آموزشي
هر چند گروه اقتصاد به عنوان يك گروه عمدتاً پژوهشي به فعاليت مشغول است، ولي از آغاز تأسيس، به آموزش اقتصاد به طلاب و دانش‌پژوهان به عنوان مكمل پژوهش پرداخته است. عمده‌ي فعاليت‌هاي آموزشي گروه اقتصاد به شرح ذيل بوده است:

الف - دوره‌ي آموزشي «اقتصاد اسلامي»

اولين فعاليت رسمي گروه در سال 1367 برگزاري دوره‌ي آموزشي اقتصاد اسلامي بود. ا ين كلاسها كه با هدف آموزش اقتصاد اسلامي طرّاحي شده بود، توسط تعدادي از استادان از جمله حجت الاسلام والمسلمين محمد حكيمي اداره مي‌شد. و متون "اقتصادنا" و "الحياة" تدريس مي‌شد.

ب - آموزش «عقايد اقتصادي»

هدف اين آموزش كه توسط مرحوم دكتر رزمي ارائه مي‌شد، آشنايي طلاب با سير انديشه‌هاي اقتصادي بود.

ج -  دوره‌ي «آموزش تخصّصي اقتصاد»

در اين دوره كه مهمترين دوره‌ي آموزش گروه اقتصاد به حساب مي‌آيد، دروس تخصصي دوره‌ي كارشناسي رشته‌ي اقتصاد تدريس شد. اين دوره با موفقيت به اتمام رسيد.

دوره‌هاي آموزشي فوق نتايج قابل قبولي را به همراه داشت به گونه‌اي كه از دانش‌پژوهان اين دوره‌ها در حال حاضر سه نفر داراي دكتراي اقتصاد و عضو هيات علمي دانشگاه، يك نفردر حال دفاع از رساله دكترا مي‌باشند. همچنين دو نفر فارغ التحصيل فوق ليسانس و چهار نفر نيز فارغ التحصيل دوره‌ي كارشناسي اقتصاد، حاصل آموزش‌هاي اقتصادي اين دوره‌ها است.

د - آموزش‌هاي مقطعي

پس از  دوره‌ي اخير آموزش‌هاي مقطعي تحت عنوان دوره‌هاي كوتاه مدت براي طلاب محترم حوزه علميه مشهد ارائه شده‌است.


طرحهاي پژوهشي
فعاليّت‌هاي پژوهشي گروه اقتصاد از بدو تشكيل تاكنون بدين شرح است:

الف- تدوين جزوه‌ي «تاريخ عقايد اقتصادي»
در سالهاي اول تأسيس گروه اقتصاد و در هنگام برگزاري دوره‌هاي آموزشي، ضرورت  تدوين جزوه‌اي كه به صورت مختصر كلياتي از علم اقتصاد را بيان كند، احساس شد. از اين رو با همكاري پژوهشگران و دانش‌پژوهان اقتصاد جزوه‌اي با عنوان «تاريخ عقايد اقتصادي» تدوين شد، كه عمدتاً برگرفته از چند كتاب اقتصادي بود.
ب - تحقيق "اقتصادنا"

كتاب "اقتصادنا" كه از تأليفات شهيد بزرگوار محمدباقر صدر است، همراه با غلط‌هاي چاپي و همچنين بدون ذكر مستندات و مراجع چندين بار به چاپ رسيده بود. لذا گروه اقتصاد به عنوان دومين فعاليت پژوهشي خود اقدام به تصحيح و رفع نواقص اين اثر ارزنده كرد. و در پايان نيز به چاپ آن اقدام نمود. كارهاي انجام شده در ويرايش جديد كتاب "اقتصادنا" توسط گروه اقتصاد بدين شرح است:

- تصحيح اغلاط چاپي و ويراستاري

- مستندسازي آيات، روايات و اقوال فقها

- تدوين لغت نامه عربي ـ فارسي در پايان كتاب براي سهولت استفاده طلاب و دانش‌پژوهان.

- اضافه نمودن فهرستهاي مختلف از جمله فهرست اصطلاحات كه در اين فهرست بعضي از اصطلاحات اقتصادي و فقهي توضيح داده شده‌است.

كتاب "اقتصادنا" همراه با ضمايم جديد و به صورت تصحيح شده توسط مركز انتشارات دفتر قم در سال 1375 به چاپ رسيد و در سال 1382 تجديد چاپ شد.


پ - پديده شناسي فقر و توسعه
اين طرح در سال 1369 آغاز شد و در سه محور تحت عناوين:

موضوع شناسي فقر، علل فقر و راه حلها مورد بررسي قرار گرفت.

در سال 1377 فعاليت عملياتي پژوهش طرح به پايان رسيد و در نهايت اين طرح در قالب چهار جلد كتاب در سال 1380 به چاپ رسيد.

فقر و توسعه در منابع ديني

گروه اقتصاد پس از اتمام طرح «پديده شناسي فقر و توسعه» به وجود نقايص و كمبودهايي در اين طرح پي بردند و به دليل اين كه اين طرح به اتمام رسيده بود، جبران كمبودها و رفع نواقص طرح در قالب يك طرح مستقل تحت عنوان اوليه «مستدرك پديده شناسي فقر و توسعه» انجام گرفت كه در سال 1381 تحت عنوان فوق به چاپ رسيد.
ت- خمس، چالشها و راهكارها

اين طرح به بيان چالشهاي مربوط به خمس و سپس به راهكارهايي كه منجر به خروج از چالشها مي‌شود مي‌پردازد.

- طرحهاي درمرحله بررسي نهايي

- ارتباط متقابل عدالت، آزادي، كارآيي و رشد اقتصادي در نظام اقتصادي اسلام

- سازگاري تئوريهاي توسعه با فرهنگ ديني

- استقراض خارجي و استقلال سياسي ـ اقتصادي كشورهاي مسلمان

- تحليل فقهي ـ عقلي اقتصاد صدر اسلام

- شيوه‌هاي نوين تامين مالي در اقتصاد اسلامي

- تجارت الكترونيكي: تعاريف، كاركردها و چالشهاي فقهي

- پايگاه داده مقالات اقتصادي


ث - طرحهاي در دست انجام

- بررسي تطبيقي اجراي عقود اسلامي در مؤسسات مالي كشورهاي مسلمان

- بانكداري خصوصي در چارچوب بانكداري اسلامي

- جهاني شدن اقتصاد از ديدگاه ارزش‏هاي اقتصادي اسلام

- بررسي انتقادي كتاب اسلام و ثروت نوشته تيمور كوران

- آسيب شناسي نظام دريافت و تخصيص وجوه شرعيه و نظام ماليات‌گيري

- بازسازي مكتب اقتصادي اسلام براساس نظريات شهيد محمد باقر صدر

- شناسايي و بررسي اصول ثابت نظام اقتصادي اسلام

- طرح پژوهشي بررسي فقهي اقتصادي و حقوقي بازاريابي اينترنتي

- تدوين كتاب درسي مباني فقهي اقتصاد اسلامي

- تدوين كتاب درسي آشنايي با اقتصاد اسلامي


ج - ساير فعاليتهاي پژوهشي گروه:
علاوه بر انجام طرح‌هاي پژوهشي ساير فعاليتهاي پژوهشي نظير ارسال مقالات به همايشها و همكاري با دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي در برگزاري همايشها و نشست‌هاي علمي انجام مي‌شود. در همين راستا  به همراه 15 مؤسسه آموزشي  ـ پژوهشي ديگر اقدام به برگزاري دومين و سومين همايش دوسالانه اقتصاد اسلامي نموده است و به عنوان يك گروه پژوهشي با مراكز پژوهشي ديگر و نيز صاحب نظران و دست اندركاران امر اقتصاد به ويژه اقتصاد اسلامي در ارتباط است.


آخرین بروز رسانی مطلب در چهارشنبه ، 7 بهمن 1388 ، 11:12
 

پايگاه هاي اطلاع رساني