صفحه اصلی ساختار معاونت آمورش گروه آموزشي ادب و هنر اسلامي
گروه آموزشی ادب و هنر اسلامي مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط حسيني زهاني   
سه شنبه ، 22 ارديبهشت 1388 ، 10:06
گروه آموزشی
ادب و هنر اسلامي

 

معرفی

 

 خراسان به پهناي تمدّني ديرپا سخن‌وران و هنرمندان نام‌آوري دارد. گويا خاك اين ديار را با فرزانگي سرشته‌اند. از حكيم فردوسي و امين‌الاسلام طبرسي تا اديب نيشابوري و استاد شفيعي كدكني همه جرعه‌نوش كوثر هشتم و دل‌بسته‌ي خاك پاك اين خطّه بوده‌اند. اگر چه اين سخنان در وصف خراسان شيرين و دلنشين است. لكن تلخي ماجرا آن‌جاست كه بسياري از اين بزرگان به رنج و ابتلا زيسته و حتي بخشي از آنان به شهرهاي ديگر هجرت كرده‌اند. فضل و هنر و استعداد بزرگان اين ديار معمولاً جمع‌هاي متناسبي نمي‌يافته است. البته كم و بيش حلقه‌ها و محافل ادبي - هنري و هسته‌هاي علمي - معرفتي خودجوش و فعال بوده‌اند، اما سايه‌ي غربت نمود بيشتري داشته است و اين غربت به مجامع حوزوي كه مي‌رسيد، دوچندان مي‌شد.

انجمن ادب و هنر حوزه در چنين بافتي ـ كه مهد فردهاي بزرگ در جمع‌هاي كوچك است ـ آغاز به كار كرد. اين گروه برپايه‌ي نظر استادان ادب‌شناس و هنردوست حوزه‌ي خراسان از سال 1380 زمينه‌ي نو و مناسبي را ايجاد كرد به جست‌وجوي سرچشمه‌ها و شناسايي و گردآوري استعدادهاي گوناگون در گوشه و كنار حوزه پرداخت.

گروه دوره‌هاي گوناگون و متنوّع داستان‌نويسي، آيين نگارش، شعر، وبلاگ‌نويسي، سينما، داستان‌نويسي، خوش‌نويسي و... به برادران و خواهران علاقمند آموزش داده مي‌شود.

انجمن ادب وهنر برگزاري چند جشن‌واره، همايش و پي‌گيري پنج حلقه‌ي فعّال را در كارنامه‌ي خود به ثبت رسانده است. از اين‌رو از پركارترين گروه‌هاي معاونت آموزش بوده است. نام‌هايي آشنا از استادان فاضل و پيشكسوتان هنر و ادب براي تدريس در اين گروه‌ها از تهران و قم فراخوانده شده‌اند.

تا در جمع حوزويان مشهد به گسترش و پژوهش هنر مؤمنانه و نقد و بررسي آثار هنري بپردازند. از ميان دانش‌آموختگان اين دوره‌ها عده‌اي توفيقات چشمگيري در تحقيق و تجربه‌ي هنر آييني دست يافته‌اند. اين كام‌يابي‌ها‌ در آستان امام هشتم عليه‌السلام و حوزه‌ي كهن خراسان بوده است.


   اهداف  

 

 توسعه کاربردی هنر و ادب اسلامی در متن حوزه.
تعمیق، تکمیل و نوسازی مفاهیم ادب و هنر اسلامی و احیای مباحث فلسفه هنر اسلامی در حوزه.
زمینه سازی مطلوب برای بهره‌گیری از هنر جهت گسترش فرهنگ دینی.
 

    كارنامه تلاش   


 

ثمره تلاشهاي گروه ادب و هنر را مي‌توان در گزارش كوتاهي كه ذيل همين مثال مي‌آيد، مشاهده و ارزيابي نمود:

- طرّاحي و برگزاري دوره‌ي آموزشي ادبيات داستاني (7 دوره)

- طرّاحي و برگزاري دوره‌ي آموزشي روزنامه‌نگاري

- طرّاحي و برگزاري دوره‌ي آموزشي خوش‌نويسي (4 دوره)

- طرّاحي و برگزاري دوره‌ي آموزشي نويسندگي

- طرّاحي و برگزاري دوره آموزشي هنر و رسانه‌هاي تصويري (3 دوره)

- دوره‌ي آموزشي فيلم‌نامه‌نويسي (2 دوره)

- طرّاحي و برگزاري جشن واره‌ي شعر حوزه با نام «شبي غمرنگ»

- همايش منبرهاي قدسي و جهانِ چندرسانه‌اي به صورت مشترك با گروه تبليغ و تربيت اسلامي. در اين همايش، اساتيد و كارشناسان فرهنگي و رسانه‌اي، موضوعات زير را ارائه دادند: بايستگي‌هاي حضور روحانيان در رسانه‌هاي ديداري و شنيداري (استاد راشد يزدي)، اهل هنر و رسانه‌ از حوزه چه مي‌خواهند؟ (دكتر بنيانيان)، ارتباطات و نقش اينترنت در عرصه فرهنگ و تبليغ (حجت الاسلام دكتر شهرياري)، سينماي صهيونيستي‌ـ‌مسيحي (دكتر شاه‌حسيني)

- برنامه‌ريزي و طرّاحي جشن‌واره‌ي ادبي و هنري حوزه

- تدوين و انتشار 9 شماره نشريه‌ي كارگاهي داستان (جهت تشويق و ارائه‌ي آثار دانش‌پژوهان)، و 6 شماره از مجموعه‌ي - «پنج‌شنبه‌ها با داستان» (داستان‌هاي تجربي دانش‌پژوهان)

- برگزاري سه نمايشگاه جمعي از آثار خوش‌نويسي هنر‌جويان گروه

- موفقيت‌هاي دانش‌پژوهان: مقام نخست كشور در مقطع عالي خط شكسته نستعليق (آقاي بداغ‌آبادي)؛ نفراول جشنواره مهر هشتم و برگزيده‌ي داستان‌نويسي دانشگاه‌هاي كشور (آقاي علي مختاريان)؛ برگزيده‌ي جشنواره‌ي شهر بهشت در بخش داستان (خانم رحمتي)؛ كسب مقام اول استاني و كشوري داستان در سال 1384 (خانم تقي‌زاده) و... .

- طرّاحي و تشكيل حلقه‌ي تبليغي ادب و هنر حوزه در پنج شاخه‌ي مستقل:

رسانه‌هاي تصويري ،  شعر، وبلاگ‌نويسي ادبيات داستاني، و خوش‌نويسي

 

 

 

حلقه تبلیغی سینما



سينما با انضمام وجوه بديع همه‌ي هنرهاي پيش از خود، هنر بي‌بديل اين روزگاران است. جاذبه‌ي سينما حس‌هاي چندگانه‌ي مخاطب را تسخير مي‌كند.

 با توجّه به همين تأثيرها، بهره‌گيري و جهت‌دهي به سينما از سوي نهادهاي مرتبط با اخلاق و دين، رويه‌اي جاري و فراگير محسوب مي‌شود. ارباب كنيسه و كليسا نيز براي گسترش و يا احياناً پيرايش نگاه و فرهنگ‌ خود، دست به دامان هنرمندان مي‌شده‌اند. زيرا با آگاهي و بصيرت مي‌توان سينمايي فاخر و متفاوت داشت. ولي به هر حال، سينما هنري نيست كه حوزه‌هاي ديانت و قدسيت را رها كند. اگر به ساختن فيلم‌هاي «اخلاق‌مدار» و «ايمان‌گرا» اهتمام نشود، نبايد از ساخته‌شدن آثار «اخلاق‌گريز» و «ايمان‌ستيز» شكوه كرد.

  نخستين گام در راه سينماي متعالي، آشنايي و نزديكي دين‌شناسان و دين‌داران با آثار سينمايي برجسته است. اما بايد پذيرفت كه در حوزه‌ها ضعفِ شناختي در اين زمينه، وجود دارد و آثار سينمايي به علل گونه‌گون به حوزه‌ها و مدارس ديني راه نيافته‌اند. براي راه‌يابي حوزه‌ها به سينما و سينما به حوزه‌ها بايد حلقه‌هايي ابتدايي تشكيل داد و به‌تدريج بر شعاع و نفوذ اين‌گونه جمع‌ها افزود.

در حلقه‌ي سينما كه از سوي گروه ادب و هنر دفتر تبليغات، تأسيس شده، طلّاب نوآموز، با تكنيك‌ها، مفاهيم و روش‌هاي نوين سينمايي آشنا شده و با بهره‌گيري از استادان صاحب‌نام در اين رشته كسب تجربه مي‌كنند.

گروهي از اين دانش‌پژوهان، درپي اين آموزش‌ها و تجربه‌ها، به منتقداني جدّي تبديل خواهند شد و گروهي ديگر به توليد و ابتكار هنري در قالب‌هايي متنوّع هم‌چون فيلم‌نامه‌نويسي و مشاوره‌ي مذهبي در سينما گرايش پيدا مي‌كنند.

نمونه هاي از مباحث و موضوعات حلقه تبليغي سينما

- نقد، بررسي و تحليل فيلم مسافران

- نقد، بررسي و تحليل فيلم خانه دوست كجاست

- نقد، بررسي و تحليل فيلم ليلي با من است

- نقد، بررسي و تحليل فيلم يك بوس كوچولو

- نقد، بررسي و تحليل فيلم ناخدا خورشيد

- نقد، بررسي و تحليل فيلم هفت

- نقد، بررسي و تحليل ادامة فيلم هفت

- نقد، بررسي و تحليل فيلم نسل سوخته

- نقد، بررسي و تحليل فيلم باي سيكل ران

- نقد، بررسي و تحليل فيلم اعتراض

- نقد، بررسي و تحليل فيلم عصر جديد

- نقد، بررسي و تحليل ادامة فيلم عصر جديد

- نقد، بررسي و تحليل فيلم نجات سرباز رايان

- نقد، بررسي و تحليل ادامة فيلم نجات سرباز رايان

- نقد، بررسي و تحليل ادامة فيلم نجات سرباز رايان

- نقد، بررسي و تحليل فيلم طبيعت بي‌جان

- نقد، بررسي و تحليل فيلم متولد ماه مهر

- نقد، بررسي و تحليل فيلم مادر

 

حلقه تبلیغی شعر

 

شاعري براي نشر پيام‌هاي شيعي، الگويي سازنده بوده است. سرودن از واقعه‌ي غدير تا مرثيه‌هاي عاشورا و كلام جعفري تا اندوه غيبت كبري، موثّر افتاده و شاعران در كوفه و مدينه و توس، مشعل «ولا» مي‌افروختند.

شعرسرايان نه تنها استحكام سخن امامان را تضمين مي‌كردند؛ كه خود نيز به آفرينش مي‌پرداختند. آنان در امتداد پيام‌هاي عدالت‌طلبانه‌ و حق‌جويانه‌ي شيعي سير مي‌كردند.

سلسله‌ي شعر ايماني به مرزهاي زماني ـ مكاني ويژه‌اي محدود نمي‌شده و تا امروز و فردا نيز برقرار و پاي‌دار خواهد بود. زيرا دستمايه‌ي شاعران، درك و دردي ا‌ست، كه به انديشه و انگيزه‌ي آنان مي‌افزوده و اين دو به فراواني و آساني در لايه‌هاي زيرين مكتب تشيع يافت مي‌شود.

شاعران جوان حوزوي، با تكيه بر دريافت هنري خويش، نگاه‌ها و حس‌هاي خود را در پيمانه‌ي شعر مي‌ريزند، و هر هفته در محفلي دوستانه، به نقد اشعار يك‌ديگر مي‌پردازند. شب شعرها و محافل شاعرانه، در خراسان، فراوان يافت مي‌شده‌است، امّا نشستي ويژه‌ي طلّاب شاعر، كه بيش‌تر بر محور شعرهاي ديني برقرار باشد، ارمغان نيك و خوش‌فرجامي خواهد بود.

البتّه نبايد گمان رود كه حلقه‌ي شعر، تنها عهده‌دار اشعار آييني و يا سوگ‌واره‌ها است. زيرا هر چند بخش ويژه‌اي از نشست‌ها به اشعار آييني طلّاب اختصاص دارد، امّا از آن‌جا كه شعر، بي‌بهانه مي‌جوشد، نمي‌توان ديگر مايه‌هاي شعري در نواهاي شاعرانه‌ي طلّاب جوان را از ياد برد.

طلبه‌ها در حلقه‌ي شعر، دنياي شاعرانه‌ي خود را از دين تا دنيا و از مدرسه تا خيابان، بازگو مي‌كنند.

حلقه‌ي شعر( برادران)

- نقد آثار اعضا و بررسي غزل نو

- نقد آثار اعضا و بررسي غزل نو و زبان نو

- نقد آثار اعضا و معرفي آثار اديب نيشابوري

- نقد آثار اعضا و معرفي آثار حبيب خراساني (سه جلسه)

- نقد آثار اعضا و معرفي كتاب امين پور

- نقد آثار اعضا و بحث زبان شناسي حافظ

- نقد آثار اعضا و بحث قواعد شعري (دو جلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر انقلاب، امام و رهبري

- نقد آثار اعضا و زبان شناسي در شعر امروز (دو جلسه)

- نقد شعر انتظار

- نقد شعر محرم

- نقد آثار اعضا و بحث شعر بدون تحريف محرم

- نقد آثار اعضا و بحث شعر حماسي محرم

- نقد آثار اعضا و بحث شعر علوي و رمضان

- نقد آثار اعضا و بحث شعر حضرت معصومه

- نقد آثار اعضا و بررسي و نقد مثنوي امروز

- نقد آثار اعضا و بررسي اشعار امام صادق(ع)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر رضوي ( پنج جلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر نو در حوزه

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر غدير(دو جلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر محرم

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر عاشورا و محرم(دوجلسه)

- نقد آثار اعضا و بررسي شعر امام سجاد(ع)

- نقد آثار اعضا و برسي شعر اربعين حسيني

- نقد آثار اعضا و بررسي مقاله‌ي الهام شعري و پيامبر اعظم(ص)

- نقد آثار اعضا و بررسي شاعرانگي شعر حوزويان

حلقه‌ي شعر( خواهران)

- بررسي ساختار شعر كلاسيك و فاكتورهاي قالب غزل

- بررسي و معرفي ويژگي‌هاي عاشقانه‌هاي معاصر

- نقد آثار اعضا و اطناب و شيوه‌هاي رفع آن

- نقد آثار اعضا و ويژگي‌هاي توصيف و مؤلفه‌هاي آن

- بررسي شعر غير كلاسيك، معرفي نيمايي و مؤلفه‌هاي آن

- نقد آثار اعضا و معرفي ويژگي‌هاي شعر پايدار و انقلاب

- بررسي تفاوت‌هاي شعر سپيد و نژادي و وجوه مشترك اين دو

- بررسي سبك بيدل دهلوي در شعر از (شاعران كهن)

- نقد آثار اعضا، آموزش و بررسي شيوه‌هاي اجرا در متن

- بررسي مقاله‌ي پيرامون مراقبت‌هاي خاص لحظات الهام شعر

- بررسي صنايع لف و نشر و واج آرايي در شعر

- بررسي و معرفي اختيارات شاعري در شعر كلاسيك

- سنخيت زبان و واژگان در شعر

- سنخيت وزن و موضوع شعر با يكديگر

 

حلقه تبلیغی وبلاگ

امروزه ديگر نمي‌توان از نقش اثرگذار رسانه‌ي نويني چون وبلاگ (تارنما) چشم پوشيد. وبلاگ‌ها رسانه‌اي شخصي با هزينه‌اي كم، شتابي فراوان، مخاطباني پرشمار و قابليت‌هايي كم نظير به شمار مي‌روند. يك خط اينترنت كم‌سرعت مي‌تواند شما را به راه‌اندازي يا ديدن يك صفحه‌ي شخصي ترغيب كرده و بدين قرار امكان دارد حجم انبوهي از داده‌هاي گوناگون و تجربه‌هاي نو در قالب‌هاي چندگانه(فيلم، عكس، متن، فايل صوتي و...) منتقل شود.

اين برجستگي در كشورهايي كه رسانه‌هايي چون راديو و تلويزيون، روزنامه و مجلّه در اختيار نخبگان، دولت و گروههاي خاصي مي‌باشد، دوچندان مي‌شود. وبلاگ در فضاهاي در حال گذار، كاركردي بنيادي و تأسيسي دارد. ما بي‌نياز از پرداخت ماليات، اخذ مجوّز، تبليغات پرهزينه و بوروكراسي طويل و عريض نشر، تجربه‌ي شيرين و آسوده‌ي يك وبلاگ را خواهيم آزمود.

بنابراين جايگاه پرارج وبلاگ‌هاي «ديني» يا «در ارتباط با دين» در خور توجه است زيرا دين به مثابه‌ي منبعي آسماني و نيز يكي از پايه‌هاي سازنده‌ي فرهنگ بشري و هويت‌هاي گوناگون همواره در معرض اتهامات كهن و نوين است، و وبلاگ با همان نزديكي و شفافيت فوق العاده‌اش مي‌تواند زبان گويا و انتقال‌بخش پيام اديان تلقي شود.

آمار غيرقابل پيش‌بيني رسانه‌هاي اسلامي در غرب نشان اثرگذاري اين ابزار نوين است. بي‌جهت نيست كه تهران، پايتخت وبلاگي جهان و قم، كانون بلاگرهاي ديني جهان است. طلبه‌هاي جوان در كنار استفاده از ابزارها و پايگاه‌هايي همچون منبر، نوار كاست، روزنامه و... با ورود به فضاي وبلاگ مي‌توانند دامنه‌ي تأثيرگذاري و تأثيرپذيري مثبت خويش را در كيفيت و كميت ارتقا بخشند.

گفت‌وگوي آرام و منطقي، آيين رشد و تكامل حوزه‌هاي مقدّس علوم ديني است و اين گفت‌وگو در رسانه‌اي جهاني هم‌چون وبلاگ، رنگ و بوي ديگري مي‌يابد. اميد مي‌رود حركت آگاهانه و سازنده‌ي دانش‌پژوهان علوم اسلامي به سوي وبلاگ‌هاي ديني بيش از پيش رونق و تأثير و ارزش بيابد.

اهداف و راهبردهاي حلقه‌ي وبلاگ

1ـ آشنايي پيوسته‌ي طلاب جوان با اصول، فنون، روش‌ها و نكات وبلاگ‌نويسي ديني

2ـ كسب تجربه‌ي لازم در زمينه‌ي مزايا و آسيب‌هاي فضاي مجازي به صورت هفته‌اي

3ـ آموزش مباحث بنيادي و ميان‌رشته‌اي رسانه‌ي ديني در شاخه‌ي سايبر اسپيس با استفاده از اساتيد و كارشناسان نام‌دار رسانه و فن‌آوري اطّلاعات

4ـ ايجاد فضايي مشترك و گفتماني هم‌بسته در راستاي هم‌آهنگي طلّاب مشهد در فضاي مجازي

5ـ جمع‌آوري اطّلاعات كمّي و كيفي در مورد ميزان حضور و بهره‌برداري مجازي طلّاب

6ـ ايجاد شبكه‌اي اتصالي ميان طلّاب مبتدي با سايت‌ها و وبلاگ‌هاي ديني مهم و تأثيرگذار

 

7ـ انتقال بخشي از اخبار و توليدات علمي حوزه از رسانه‌هاي نوشتاري به فضاي الكترونيكي از طريق هدايت يا تأسيس وبلاگ‌هاي حوزويان مشهد

8ـ آشنايي طلّاب با زبان، نگاه، فضا و روش‌هاي فردي و اجتماعي مدرن براي به‌كارگيري و پاسخ‌گويي از طريق وبلاگ

9ـ پرورش طلّاب متخصّص رسانه‌ي ديني در زمينه‌ي وبلاگ‌ها

نمونه هاي از مباحث و موضوعات حلقه وبلاگ نويسي

- بررسي پست‌هاي غديرية اعضا

- بررسي پست‌هاي عاشورايي 1 اعضا

- بررسي پست‌هاي عاشورايي 2 اعضا

- بررسي پست‌هاي دهة فجر و اربعين

- بررسي آزاد پست‌ها و معرفي چند وبلاگ بيرون از حلقه

- بررسي پست‌هاي رسول اكرم و امام رضا

 

حلقه تبلیغی داستان نویسی

 

حلقه‌ي ادبيات داستاني به دليل ويژگي‌هاي خاصش، پيش از دوره‌ي آموزشي ادبيات داستاني، آغاز به كار نمود. نخستين حلقه، در طليعه‌ي تأسيس گروه ادب و هنر(آبان 86) تشكيل شد، كه روزهاي پنج‌شنبه به نقد و تحليل آثار اعضا پرداخته مي‌شد.

از سال 1382 تا به حال مباحث مباني ادبيات داستاني، ساختار و عناصر داستاني، داستان كوتاه و كارگاه عملي داستان مطرح شده‌است.

هم‌چنين اعضا در كنار بررسي و نقد آثار خود، به مطالبي از فلسفه‌ي هنر، زيبايي‌شناسي و نظريه‌هاي ادبي معاصر مي‌پردازند.

حلقه‌ي داستان‌نويسان جوان حوزوي مشهد، با پي‌گيري رويه‌اي عيني و كارگاهي، در خلال جلسات داستان‌خواني و نقد داستان، در مسير توليد داستان بر مبناي انديشه گام برمي‌دارد.

آثار پرآوازه‌ي داستان‌نويسان غربي، در كنار تأثيرپذيران ايراني آنان، در اين نشست‌ها بازخوانده شده و مورد تحليل و نقد قرار مي‌گيرد.

هرچند ادبيات داستاني مدرن ايران، در حاشيه‌ي توليدات مغرب‌زمين قرار مي‌گيرد، امّا نمي‌توان از شاه‌كارهاي نويسندگان ايراني در مقاطع حساس تاريخي هم‌چون مشروطه، انقلاب اسلامي، دفاع مقدّس و... غافل بود

نمونه هاي از مباحث و موضوعات حلقه تبليغي داستان نويسي

- نقد داستان «شرط‌بندي» چخوف

- نقد داستان «غصه‌ي» چخوف

- نقد داستان «عربي» جويس

- نقد داستان «گِل» جويس

- نقد داستان «نقش روي ديوار» ويرجينياولف

- نقد داستان «زندگي پنهان والترزميتي» تربر

- گفتگو پيرامون روش‌هاي نقد در داستان

- نقد داستان «يك گل سرخ براي اميلي» فاكنر

- نقد داستان «گربه زير باران» همينگ وي

- نقد داستان «آدم كش‌ها» همينگ وي

- نقد داستان «پير مرد بر سر پل» همينگ وي

- نقد داستان «نويسنده‌هاي نظريه پرداز و كنشگر» همينگ وي

- گفتگو پيرامون ادبيات انگليسي

- گفتگو پيرامون ادبيات آمريكاي شمالي


 

آخرین بروز رسانی مطلب در پنجشنبه ، 1 بهمن 1388 ، 10:22
 

پايگاه هاي اطلاع رساني